Aanbestedingen begrijpen én winnen?

voor onze gratis community!

Mag een ziekenhuis andere ziekenhuizen laten aansluiten op een bestaand EPD zonder nieuwe aanbesteding?

Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) heeft in 2015 een Europese aanbesteding georganiseerd voor een elektronisch patiëntendossier (EPD). Het UMCG is aanbestedingsplichtig. De opdracht werd gegund aan Epic. Deze overeenkomst loopt nog tot 2029. In de aanbestedingsstukken stond al dat het EPD mogelijk later uitgerold kon worden naar andere regionale ziekenhuizen.

Jaren later willen Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG) en Stichting Treant Ziekenhuiszorg aansluiten op het bestaande EPD van UMCG. Hun huidige leverancier stopt namelijk met ondersteuning van het bestaande systeem.

Concurrent ChipSoft is het daar niet mee eens. Volgens ChipSoft ontstaat hierdoor feitelijk een nieuw regionaal EPD en had UMCG daarom opnieuw Europees moeten aanbesteden. De voorzieningenrechter gaf ChipSoft aanvankelijk gelijk en verbood UMCG verder te gaan met de samenwerking. In hoger beroep oordeelt het gerechtshof echter anders.

Juridisch kader

De uitspraak draait om drie belangrijke aanbestedingsrechtelijke onderwerpen:

  1. Wanneer is sprake van een wezenlijke wijziging? Een opdracht mag na gunning niet wezenlijk worden gewijzigd zonder nieuwe aanbesteding (artikel 2.163g Aw). Het hof kijkt daarom of de aansluiting van andere ziekenhuizen nog binnen de oorspronkelijke aanbesteding uit 2015 valt.
  2. Toekomstscenario’s in aanbestedingsstukken. Het hof benadrukt dat de aanbesteding uit 2015 expliciet rekening hield met regionale samenwerking en mogelijke uitrol naar andere ziekenhuizen. Daardoor was uitbreiding niet volledig nieuw of onvoorzien.
  3. Vrijwillige transparantie vooraf. UMCG had vrijwillige transparantie-aankondigingen gepubliceerd op grond van artikel 4.16 Aw. Het hof oordeelt wel dat deze aankondigingen inhoudelijk onjuist waren, onder andere over de contractwaarde. Daardoor kon UMCG zich niet volledig beroepen op de bescherming van deze regeling.

De kracht van TEMA in cijfers

⁠Aantal tenders
0
Aantal jaren tenderervaring
0
⁠Aantal verschillende branches
0
Aantal opdrachtgevers freelance
0

De beslissing

Het gerechtshof vernietigt grotendeels het eerdere vonnis van de voorzieningenrechter. Belangrijkste oordelen:

  • OZG is géén aanbestedende dienst.
  • De oorspronkelijke aanbesteding uit 2015 bood al ruimte voor regionale aansluiting van andere ziekenhuizen.
  • Aansluiting van Treant op het bestaande EPD hoeft daarom niet opnieuw Europees aanbesteed te worden.


Wel stelt het hof voorwaarden:

  • de regionale ziekenhuizen moeten hun eigen kosten dragen, en
  • licenties moeten rechtstreeks bij Epic worden afgenomen.


Een sublicentieconstructie via UMCG voor OZG ging volgens het hof wél te ver en kwalificeerde als een wezenlijke wijziging van de oorspronkelijke opdracht.

Volledige uitspraak lezen? Klik hier

De wijze lessen

  • Niet iedere uitbreiding van een opdracht is automatisch een wezenlijke wijziging. De oorspronkelijke scope van de aanbesteding blijft doorslaggevend.
  • Vrijwillige transparantie vooraf werkt alleen als de aankondiging volledig en juist is ingevuld. Onjuiste informatie over bijvoorbeeld contractwaarde kan de bescherming van artikel 4.16 Aw ondermijnen.
  • Let scherp op de contractstructuur. Het hof accepteerde regionale aansluiting, maar trok een duidelijke grens bij sublicentieconstructies via een aanbestedende dienst.
  • Deze uitspraak bevestigt opnieuw dat rechters sterk kijken naar wat vooraf voorzienbaar en expliciet benoemd was in de aanbestedingsstukken.

Voor wie

Herken jij jezelf hierin?

Een foto van Bas de ondernemer

Bas

MKB ondernemer

Een foto van Sophie de salesmanager

Sophie

Salesmanager

Een foto van Mark de Tendercoordinator

Mark

Tendercoördinator

Veelgestelde vragen over wezenlijke wijziging aanbesteding

Een wezenlijke wijziging is een aanpassing van een gegunde opdracht die zo ingrijpend is dat, als deze vooraf bekend was geweest, andere partijen hadden kunnen meedingen of de gunning anders had kunnen uitpakken. Dit is geregeld in artikel 2.163g van de Aanbestedingswet. Bij een wezenlijke wijziging moet in principe opnieuw worden aanbesteed.

Dat hangt af van de oorspronkelijke aanbesteding. In deze zaak oordeelde het gerechtshof dat aansluiting was toegestaan, omdat de aanbesteding uit 2015 al rekening hield met mogelijke uitrol naar andere regionale ziekenhuizen. Was dat niet voorzien geweest, dan was een nieuwe aanbesteding wel nodig geweest.

Een aanbestedende dienst kan een vrijwillige transparantie-aankondiging publiceren om zich te beschermen tegen latere vernietiging van een overeenkomst. Deze bescherming werkt alleen als de aankondiging volledig en inhoudelijk juist is. In deze zaak bevatte de aankondiging van UMCG onjuiste informatie over de contractwaarde, waardoor de bescherming niet volledig standhield.

Het gerechtshof oordeelde dat OZG geen aanbestedende dienst is en dat aansluiting van Treant op het bestaande EPD van UMCG niet opnieuw aanbesteed hoefde te worden, omdat dit al binnen de scope van de aanbesteding uit 2015 viel. Wel moesten de regionale ziekenhuizen hun eigen kosten dragen en licenties rechtstreeks bij Epic afnemen. Een sublicentieconstructie via UMCG werd wél als wezenlijke wijziging gezien.

Denk bij het opstellen van aanbestedingsstukken vooraf na over mogelijke toekomstscenario’s, zoals uitbreiding naar andere partijen. Als dit expliciet in de stukken staat, biedt dat later meer ruimte zonder nieuwe aanbestedingsplicht. Let daarnaast op de juistheid van vrijwillige transparantie-aankondigingen en op de contractstructuur bij samenwerking tussen meerdere partijen.

Twee vrouwen, Marjan en Denise van TEMA, zitten samen op een trap en maken oogcontact.

Community

Sluit vandaag nog aan bij de TEMA Community en vergroot direct je kansen op het winnen van aanbestedingen.

Spar met ondernemers, sales- en tenderprofessionals, krijg praktische tips uit de markt en bouw aan een herhaalbare tenderaanpak. Zo werk je gericht aan een voorspelbare omzetstroom van overheidsopdrachten.