Aanbestedingen begrijpen én winnen?

voor onze gratis community!

Mag een gemeente de zittende partij afrekenen op ontbrekende zelfevaluatie?

De gemeente Nieuwegein organiseert een Europese aanbesteding voor beveiligingsdiensten. De opdracht wordt gegund op basis van beste prijs-kwaliteitverhouding met drie criteria:

  • Plan van aanpak – 60 punten
  • Aanrijdtijden – 10 punten
  • Prijs – 30 punten

Vier bedrijven schrijven in, waaronder BBN Beveiliging B.V.: de huidige leverancier. Na beoordeling ontvangt BBN de voorlopige gunningsbeslissing.

De gemeente heeft het criterium plan van aanpak van BBN beoordeelt met een voldoende. De reden? Volgens het beoordelingsteam had BBN, als zittende opdrachtnemer, moeten evalueren hoe de huidige dienstverlening is verlopen en verbeteringen voorstellen voor de nieuwe contractperiode. Dat had BBN niet gedaan.

De opdracht wordt voorlopig gegund aan de concurrent DV. BBN is het hier niet mee eens en start een kort geding tegen de gemeente Nieuwegein.

Juridisch kader

De rechtbank benadrukt drie belangrijke uitgangspunten uit het aanbestedingsrecht:

  1. Marginale toetsing bij kwaliteitsbeoordeling. De rechter beoordeelt de inhoud van kwalitatieve gunningscriteria terughoudend. Alleen bij duidelijke fouten of onduidelijkheden kan de rechter ingrijpen.
  2. Gelijkheidsbeginsel. Alle inschrijvers moeten onder dezelfde voorwaarden en met dezelfde maatstaf worden beoordeeld. Het is niet toegestaan dat een aanbestedende dienst andere of hogere eisen stelt aan één inschrijver.
  3. Facultatieve uitsluitingsgronden. Bij facultatieve uitsluitingsgronden (zoals ernstige beroepsfouten) moet een aanbestedende dienst eerst een proportionaliteitstoets uitvoeren en de inschrijver de kans geven herstelmaatregelen (self-cleaning) aan te tonen. Automatische uitsluiting is dus niet toegestaan.

De kracht van TEMA in cijfers

⁠Aantal tenders
0
Aantal jaren tenderervaring
0
⁠Aantal verschillende branches
0
Aantal opdrachtgevers freelance
0

De beslissing

  • Het gelijkheidsbeginsel is geschonden door het stellen van extra eisen aan BBN. Het plan van aanpak van BBN werd negatief beoordeeld, omdat zij geen evaluatie van haar huidige dienstverlening had opgenomen. Deze eis stond niet in de aanbestedingsleidraad en alleen van de zittende opdrachtnemer verwacht.
  • De voorlopige gunningsbeslissing moet worden ingetrokken
  • Gedeeltelijke herbeoordeling van het plan van aanpak van alle inschrijvers.
  • De rechter gaf BBN geen gelijk in het uitsluiten van DV die volgens BBN niet aan de facultatieve uitsluitingsgronden voldoet. DV heeft de herstelmaatregelen aangetoond.


Elk inschrijving moet aan de op voorhand vastgestelde criteria beoordeeld worden. Extra eisen stellen, is niet toegestaan.

Een ander interessant punt uit de uitspraak: “Naar huidig recht moet een aanbestedende dienst, die overweegt een ondernemer vanwege een toepasselijke uitsluitingsgrond daadwerkelijk uit te sluiten, die ondernemer eerst in de gelegenheid stellen het in art. 57 lid 6 eerste alinea Richtlijn 2014/24/EU bedoelde bewijs te leveren. Indien de ondernemer van die gelegenheid gebruik maakt en de aanbestedende dienst dat bewijs vervolgens toereikend acht, mag de laatste niet tot uitsluiting overgaan.”

Volledige uitspraak lezen? Klik hier

Voor wie

Herken jij jezelf hierin?

Een foto van Bas de ondernemer

Bas

MKB ondernemer

Een foto van Sophie de salesmanager

Sophie

Salesmanager

Een foto van Mark de Tendercoordinator

Mark

Tendercoördinator

De wijze lessen

  • Ongelijke behandeling is niet toegestaan. Blijf altijd alert dat in de beoordeling en de motivering geen aspecten worden betrokken die op grond van de aanbestedingsstukken niet relevant zijn.
  • Uitgesloten op een uitsluitingsgrond zonder verzoek om bewijs? Dat mag niet. De proportionaliteittoets is verplicht, voordat je inschrijving ter zijde wordt gelegd. Ook als in de aanbestedingsleidraad staat: “bij een uitsluitingsgrond volgt uitsluiting”, moet de aanbestedende dienst tóch eerst een proportionaliteitstoets doen.

Veelgestelde vragen over gelijkheidsbeginsel aanbesteding

Nee. Het gelijkheidsbeginsel schrijft voor dat alle inschrijvers onder dezelfde voorwaarden en met dezelfde maatstaf worden beoordeeld. Extra eisen die niet in de aanbestedingsleidraad staan, mogen niet alleen aan de zittende partij worden gesteld, ook niet impliciet via de beoordeling.

Een facultatieve uitsluitingsgrond is een reden waarom een aanbestedende dienst een inschrijver kán uitsluiten, zoals een ernstige beroepsfout, maar dit is geen automatisme. Voordat uitsluiting plaatsvindt, moet eerst een proportionaliteitstoets worden uitgevoerd.

Self-cleaning houdt in dat een inschrijver de kans krijgt om aan te tonen dat hij herstelmaatregelen heeft genomen naar aanleiding van een eerdere ernstige fout of overtreding. Toont de inschrijver dit voldoende aan, dan mag de aanbestedende dienst niet alsnog tot uitsluiting overgaan.

Nee, de rechter past hier een marginale toetsing toe. Dat betekent dat de inhoudelijke beoordeling van kwalitatieve gunningscriteria terughoudend wordt getoetst. Alleen bij duidelijke fouten of onduidelijkheden in de beoordeling kan de rechter ingrijpen.

De rechter oordeelde dat het gelijkheidsbeginsel was geschonden, omdat van BBN als zittende leverancier impliciet een zelfevaluatie werd verwacht die niet in de aanbestedingsleidraad stond. De voorlopige gunningsbeslissing moest worden ingetrokken en de plannen van aanpak van alle inschrijvers moesten gedeeltelijk opnieuw worden beoordeeld.

Twee vrouwen, Marjan en Denise van TEMA, zitten samen op een trap en maken oogcontact.

Community

Sluit vandaag nog aan bij de TEMA Community en vergroot direct je kansen op het winnen van aanbestedingen.

Spar met ondernemers, sales- en tenderprofessionals, krijg praktische tips uit de markt en bouw aan een herhaalbare tenderaanpak. Zo werk je gericht aan een voorspelbare omzetstroom van overheidsopdrachten.