Aanbestedingen begrijpen én winnen?

voor onze gratis community!

De consument krijgt het recht op reparatie. Jij krijgt de eis in je bestek.

Op 31 juli 2026 had het recht op reparatie in de Nederlandse wet moeten staan. Dat is niet gebeurd. Het kabinet stuurde het wetsvoorstel op 9 juli naar de Tweede Kamer. Daarna moeten beide Kamers er nog over vergaderen. Wanneer de wet in werking treedt, weet niemand precies.

Je zou dus denken dat je nog even de tijd hebt. Juridisch klopt dat. Commercieel niet. Want wie bepaalt wat er in een aanbesteding komt te staan, is niet de wetgever maar de aanbestedende dienst. Die hoeft niet op een wet te wachten om te vragen hoe lang jouw product meegaat en wie het draaiend houdt. Op een aantal plekken vraagt hij dat al.

Wat de richtlijn regelt

Het gaat om Richtlijn (EU) 2024/1799, aangenomen op 13 juni 2024 en in werking sinds 30 juli 2024. De richtlijn moet herstel de logische keuze maken in plaats van de dure uitzondering. Vijf dingen veranderen er.

  • Reparatieplicht buiten de garantie. Fabrikanten moeten producten herstellen tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke termijn, ook als de garantie allang is verlopen.
  • Twaalf maanden extra garantie. Kiest de klant binnen de wettelijke garantie voor herstel in plaats van vervanging, dan loopt de garantie twaalf maanden langer door.
  • Geen blokkades op herstel. Fabrikanten mogen reparatie door onafhankelijke partijen niet tegenhouden met softwarematige of technische drempels, zoals onderdelen die pas werken na goedkeuring van de fabrikant.
  • Onderdelen beschikbaar. Reserveonderdelen moeten vijf tot tien jaar beschikbaar blijven nadat een product uit productie gaat, afhankelijk van de productgroep. Reparatie-informatie moet toegankelijk zijn waar dat is voorgeschreven.
  • De prijs vooraf op papier. Op verzoek krijgt de klant een Europees reparatie-informatieformulier met de prijs en de voorwaarden, dat dertig dagen bindend is. Uiterlijk 31 juli 2027 komt er een online platform waar erkende reparateurs vindbaar zijn.

 

Het gaat niet om alle producten. De verplichtingen hangen aan de Europese ecodesign-eisen en gelden nu onder meer voor wasmachines, wasdrogers, vaatwassers, koel- en vriesapparatuur, televisies en beeldschermen, smartphones en tablets, servers en dataopslag, lasapparatuur en bepaalde huishoudelijke verwarmingstoestellen. Laptops, printers en stofzuigers vallen er op dit moment nog niet onder.

Tot zover de wet. Nu de vraag die je waarschijnlijk echt hebt.

De kracht van TEMA in cijfers

⁠Aantal tenders
0
Aantal jaren tenderervaring
0
⁠Aantal verschillende branches
0
Aantal opdrachtgevers freelance
0

Raakt dit mij?

Het eerlijke antwoord is dat de richtlijn jou als inschrijver niet rechtstreeks verplicht. Dit is consumentenrecht. De richtlijn wijzigt de Europese regels over de koop door consumenten en regelt de verhouding tussen fabrikant en consument. Een aanbestedende dienst is geen consument. Een overheidsopdracht is geen consumentenkoop. Er staat dus geen enkele bepaling in die je in een tender rechtstreeks tegen je krijgt.

En toch komt hij bij je binnen, langs drie routes.

  1. Je product valt onder de eisen. De repareerbaarheidseisen hangen aan het product, niet aan de klant. Verkoop je apparatuur die op de lijst staat, dan gelden de ontwerp- en onderdelenverplichtingen ongeacht aan wie je levert. Je klant merkt dat, ook al is hij de gemeente.
  2. De aanbestedende dienst vraagt erom. In de MVI-criteriatool staan zo’n 850 eisen en gunningscriteria voor 46 productgroepen. Repareerbaarheid en levensduurverlenging zitten daar al in, onder meer bij ICT en meubilair. Een inkoper die circulair wil inkopen, hoeft geen wet af te wachten. Hij pakt een criterium uit de kast en zet het in het bestek.
  3. Je zit zelf in de keten. Lever je door, onderhoud je, of beheer je het spul van een ander, dan verschuift de vraag van je opdrachtgever van wat het kost naar hoe lang het meegaat en wie het herstelt. Dat raakt installateurs, ICT-dienstverleners en beheerpartijen net zo hard als fabrikanten.


Kort samengevat gaat de wet over je product en je toeleverancier. De aanbesteding gaat over jouw belofte.

Waar je het gaat merken

Reken erop dat je repareerbaarheid op drie plekken terugziet.

  • In de technische specificaties. Minimumeisen over demontage, de beschikbaarheid van onderdelen en de toegang tot reparatie-informatie. Dit zijn knock-outs. Kun je het niet aantonen, dan lig je eruit voordat iemand naar je kwaliteit heeft gekeken.
  • In de gunningscriteria. Hier zit je kans. Dit is het deel dat de meeste inschrijvers laten liggen. Wanneer een aanbestedende dienst op levensduurkosten beoordeelt in plaats van op aanschafprijs, verandert het speelveld. Een hogere aanschafprijs met gegarandeerde onderdelen, vaste onderdeelprijzen en een voorspelbare hersteltijd over tien jaar kan in zo’n model goedkoper uitpakken dan de laagste bieding van je concurrent. Maar alleen als je het doorrekent en laat zien. Wie zijn levensduurkosten niet onderbouwt, verdedigt zijn prijs met een verhaal. Wie het wel doet, verdedigt zijn prijs met een som.
  • In de contractvoorwaarden. Beschikbaarheidsgaranties, responstijden, onderdeelprijzen die niet vrij mogen stijgen en afspraken over wat er gebeurt als de samenwerking stopt. Aanbestedende diensten zijn hier scherp op, want hun grootste angst is afhankelijkheid van één leverancier. De richtlijn laat ruimte om herstel te weigeren op legitieme en objectieve gronden, waaronder de bescherming van intellectueel eigendom. Inkopers weten dat. Bied daarom uit jezelf aan onder welke voorwaarden een ander bij je diagnosesoftware en je technische informatie kan. Dat haalt hun grootste bezwaar weg voordat ze het hoeven uitspreken.

Voor wie

Herken jij jezelf hierin?

Een foto van Bas de ondernemer

Bas

MKB ondernemer

Een foto van Sophie de salesmanager

Sophie

Salesmanager

Een foto van Mark de Tendercoordinator

Mark

Tendercoördinator

Wat je nu kunt doen

Je hoeft niet te wachten tot de Eerste Kamer klaar is. Vijf dingen kun je nu al regelen.

  • Check of je product op de lijst staat. Val je onder de ecodesign-eisen, dan is dit urgent. Val je er niet onder, kijk dan naar je klanten, want de EU breidt de lijst stap voor stap uit.
  • Leg het vast bij je toeleverancier. Beschikbaarheid van onderdelen, de prijsafspraak daarover en het recht op reparatie-informatie. Contractueel, niet met een mail waarin iemand ja zegt. Jouw opdrachtgever kijkt naar de hele keten, dus jouw belofte is zo sterk als de afspraak erachter.
  • Reken je levensduurkosten door. Maak één model waarin aanschaf, onderhoud, onderdelen en vervanging over de looptijd samenkomen. Dat model is straks je scherpste wapen op kwaliteit. Zonder dat model kun je een hogere prijs simpelweg niet verkopen.
  • Maak het bewijsbaar. Een onderdelenlijst met prijzen, een demontage-instructie, een responstijd die je waarmaakt en een referentie waar je dit al doet. Een belofte levert geen punten op, een bewijsstuk wel.
  • Zet het in je vaste tenderdossier. Bewaar het bewijs als standaardonderdeel van je inschrijfmateriaal, naast je referenties en je jaarcijfers. Dan hoef je het maar één keer te maken.

 

Kijk daarnaast naar de financiële kant. Voor investeringen in reparatie- en hergebruikapparatuur bestaan fiscale regelingen zoals MIA en Vamil. Voor ontwikkelwerk aan modulair ontwerp kun je bij de WBSO terecht. Check de actuele voorwaarden op rvo.nl, want de lijsten worden jaarlijks aangepast.

Tot slot

Het recht op reparatie is in Nederland nog geen wet. De vraag die eronder ligt, hoe lang gaat dit mee en wie houdt het draaiend, staat allang in aanbestedingen. Die vraag komt niet uit Brussel maar uit de begroting van je opdrachtgever. Die begroting kijkt verder dan de aanschafprijs.

Dat is precies waarom dit meer is dan een nalevingskwestie. Zolang de meeste inschrijvers dit als een verplichting behandelen, is het voor jou een onderscheidend argument. Niet de goedkoopste wint, maar de partij die kan laten zien wat zijn aanbod over tien jaar waard is.

Loop je hier tegenaan bij je eigen inschrijvingen? Neem contact op dan denken we mee.

Veelgestelde vragen over recht op reparatie

De richtlijn verplicht fabrikanten tot reparatie tegen een redelijke prijs buiten de garantie, twaalf maanden extra garantie bij herstel, geen blokkades op onafhankelijke reparatie, beschikbaarheid van onderdelen gedurende vijf tot tien jaar, en een bindend Europees reparatie-informatieformulier.
Onder meer wasmachines, wasdrogers, vaatwassers, koel- en vriesapparatuur, televisies en beeldschermen, smartphones en tablets, servers en dataopslag, lasapparatuur en bepaalde verwarmingstoestellen. Laptops, printers en stofzuigers vallen er nog niet onder.
Via drie routes: je product valt al onder de ecodesign-eisen, de aanbestedende dienst neemt repareerbaarheidscriteria uit de MVI-criteriatool op in het bestek, of je zit zelf in de keten als leverancier, installateur of beheerder.
In de technische specificaties als knock-outeis, in de gunningscriteria wanneer op levensduurkosten wordt beoordeeld in plaats van aanschafprijs, en in de contractvoorwaarden rond beschikbaarheid, responstijden en onderdeelprijzen.
Controleer of je product op de ecodesign-lijst staat, leg onderdeelbeschikbaarheid contractueel vast bij je toeleverancier, reken je levensduurkosten door, maak je repareerbaarheid bewijsbaar en zet dit vast in je tenderdossier.
Twee vrouwen, Marjan en Denise van TEMA, zitten samen op een trap en maken oogcontact.

Community

Sluit vandaag nog aan bij de TEMA Community en vergroot direct je kansen op het winnen van aanbestedingen.

Spar met ondernemers, sales- en tenderprofessionals, krijg praktische tips uit de markt en bouw aan een herhaalbare tenderaanpak. Zo werk je gericht aan een voorspelbare omzetstroom van overheidsopdrachten.