Aanbestedingen begrijpen én winnen?

voor onze gratis community!

Als het hoofdcontract sneuvelt: wat betekent dat voor jou als onderaannemer?

Je hebt als onderaannemer ingeschreven met een hoofdaannemer op een Europese aanbesteding van het ministerie van Defensie. Deze opdracht is aan jullie gegund. De samenwerking is intensief, de contracten zijn back-to-back opgesteld en iedereen gaat ervan uit: als we samen winnen, leveren we samen. Maar dan ontstaat tijdens de uitvoering discussie over een technische eis die in het Programma van Eisen niet expliciet leek, maar volgens de opdrachtgever wél volgt uit internationale normen. De opdrachtgever ontbindt het contract. De hoofdaannemer accepteert dat. En de onderaannemer blijft achter met kosten, voorbereidingen en gemiste omzet.

Onderaannemer VDL BUS EINDHOVEN B.V.  (VDL) liet het er niet bij zitten en dagvaardde MERCEDES-BENZ GROUP AG/ MERCEDES-BENZ NEDERLAND B.V.  (MB).

VDL vond dat MB zich ten onrechte heeft berust in de ontbinding door het ministerie van Defensie, de hoofdontbinding had moeten aanvechten en daardoor onrechtmatig het contract met VDL heeft beëindigd.

Juridisch kader

Om een beslissing te kunnen nemen, kijkt de rechter niet alleen naar wat er op papier staat, maar vooral naar:

  • Contractenrecht (art. 6:74 BW e.v.): tekortkoming en schade.
  • Het leerstuk van lotsverbondenheid: hoe nauw de contracten feitelijk-economische samenhangen.
  • Redelijkheid en billijkheid bij ontbinding van samenhangende contracten.

De kracht van TEMA in cijfers

⁠Aantal tenders
0
Aantal jaren tenderervaring
0
⁠Aantal verschillende branches
0
Aantal opdrachtgevers freelance
0

De beslissing

  • De hoofd- en onderaannemingscontracten zijn lotsverbonden.
  • Door het wegvallen van de opdrachtgever is de opdracht objectief zinloos geworden.
  • De hoofdaannemer mocht daarom het contract met de onderaannemer beëindigen zonder eerst te procederen tegen de opdrachtgever.


Als het hoofdcontract wegvalt, mag ook het onderliggende contract eindigen. Zelfs als dat niet letterlijk zo is opgeschreven. Voor de liefhebber de volledige uitspraak door de Rechtbank van Den Haag op 14 mei 2025.

De wijze lessen

  • Een back-to-back is een gedeeld risico. Werk je in een nauwe aanbestedingssamenwerking, dan loop je ook gezamenlijk het risico dat het hele project strandt. De rechter accepteert dat de ‘pijn’ wordt gedeeld.
  • Wees scherp op PvE-interpretatie. Eisen die optioneel lijken, kunnen later alsnog doorslaggevend zijn. Weet je het niet zeker? Vraag dit expliciet in de Nota van Inlichtingen, bijvoorbeeld: mag de opdrachtgever eis X later afdwingen? Zo voorkom je dat je na gunning niet kunt leveren.
  • Leg de risicoverdeling expliciet vast. Wil je voorkomen dat je ‘meesleurt’ bij ontbinding van het hoofdcontract? Regel expliciet wat er gebeurt bij beëindiging van de hoofdovereenkomst, bijvoorbeeld vergoeding van de kosten of afbouwregeling).

Voor wie

Herken jij jezelf hierin?

Een foto van Bas de ondernemer

Bas

MKB ondernemer

Een foto van Sophie de salesmanager

Sophie

Salesmanager

Een foto van Mark de Tendercoordinator

Mark

Tendercoördinator

Veelgestelde vragen over lotsverbondenheid onderaannemer

Lotsverbondenheid houdt in dat een hoofdcontract en het daaraan gekoppelde onderaannemingscontract zo nauw met elkaar samenhangen dat het lot van het ene contract ook het lot van het andere bepaalt. Valt het hoofdcontract weg, dan kan de rechter oordelen dat het onderliggende contract ook mag eindigen, zelfs als dat niet expliciet zo is vastgelegd.

Ja, dat kan. Als de opdracht door het wegvallen van de opdrachtgever objectief zinloos is geworden, mag de hoofdaannemer het contract met de onderaannemer beëindigen zonder dat hij eerst zelf moet procederen tegen de opdrachtgever over de ontbinding.

Een back-to-back contract is een onderaannemingsovereenkomst waarvan de voorwaarden zoveel mogelijk gelijklopen met het hoofdcontract tussen de hoofdaannemer en de opdrachtgever. Dit betekent ook dat risico’s, zoals ontbinding van het hoofdcontract, vaak gedeeld worden tussen hoofd- en onderaannemer.

Leg de risicoverdeling expliciet vast in het onderaannemingscontract, bijvoorbeeld afspraken over een vergoeding van gemaakte kosten of een afbouwregeling bij voortijdige beëindiging. Daarnaast is het verstandig om onduidelijke eisen uit het Programma van Eisen vooraf te laten verduidelijken via de Nota van Inlichtingen.

Dit is een arrest van de Hoge Raad uit 2012 over lotsverbondenheid tussen samenhangende contracten. Het vormt een belangrijk juridisch uitgangspunt bij de beoordeling of een onderaannemingscontract automatisch meebeweegt met het lot van het hoofdcontract.

Twee vrouwen, Marjan en Denise van TEMA, zitten samen op een trap en maken oogcontact.

Community

Sluit vandaag nog aan bij de TEMA Community en vergroot direct je kansen op het winnen van aanbestedingen.

Spar met ondernemers, sales- en tenderprofessionals, krijg praktische tips uit de markt en bouw aan een herhaalbare tenderaanpak. Zo werk je gericht aan een voorspelbare omzetstroom van overheidsopdrachten.